Rak grlića materice je prepoznat kao ozbiljan javnozdravstveni izazov svuda u svetu. Prema podacima Registra za rak Instituta „Dr Milan Jovanović Batut”, u proseku se u Srbiji svake godine registruju 1133 novoobolele žene, a život izgubi 440 žena. Rak grlića materice se češće javlja nakon 35. godine života. Najveći broj obolelih registruje se kod žena od 55 do 59 godina. Rizik od smrtnog ishoda raste posle 50. godine, a najveći je kod žena starijih od 70 godina. Ohrabruje podatak da je u poslednjoj deceniji zabeležen pad mortaliteta od preko 12%, kao rezultat preventivnih mera, unapređene dijagnostike i pravovremenog lečenja.
U Srbiji se od juna 2022. godine sprovodi besplatna preporučena vakcinacija devetovalentnom HPV vakcinom za decu i mlade uzrasta od 9 do 19 godina, a od aprila 2024. godine i za studente uzrasta od 19 do 26 godina. Do kraja .2025. godine protiv HPV-a je u potpunosti vakcinisano 26854 dece od 9 do 14 godina, kao i 18760 adolescenata i 4666 studenata od 19 do 26 godina.
Organizovani skrining raka grlića materice u Srbiji se sprovodi od 2012. godine i podrazumeva redovne ginekološke preglede sa PAP testom za žene od 25 do 64 godine.
Prema podacima sa kojima raspolaže Centar za kontrolu i prevenciju bolesti Zavoda za javno zdravlje Požarevac, u toku 2025. godine, služba za zdravstvenu zaštitu žena Doma zdravlja Požarevac, u okviru organizovanog skrininga na rak grlića materice pozive za preventivni ginekološki pregled je uputila za ukupno 3700 žena koje pripadaju životnoj dobi od 25 do 64 godine. Na preventivni ginekološki pregled odazvalo se ukupno 30,% kojima je u okviru ginekološkog pregleda urađen PAP test. Kod 121 žene bila je neophodna i urađena je dodatna dijagnostika. Među pregledanim ženama nije bilo žena sa premalignim promenama i invazivnim karcinomom.
U toku 2023. godine, na teritoriji Braničevskog okruga registrovano je 25 novoobolelih žena od karcinoma grlića materice, a na teritoriji Podunavskog okruga je 37 dijagnostikovanih karcinoma.
OBELEŽAVA SE EVROPSKA NEDELJA PREVENCIJE RAKA GRLIĆA MATERICE
